telegraaf: Geen prakjes op het menu

SOCIALE ZAKEN Kansarmen zijn chefkoks bij Hotspot Hutspot

door Marina ter Woort

Ex-verslaafden, daklozen en kansarme jongeren werken in de keuken, leegstaande panden dienen als restaurant en braakliggende terreinen als moestuin.

In de restaurants van Hutspot Hotspot in de Rotterdamse wijken Lombardijen, Crooswijk en op Heijplaat kunnen bezoekers voor acht euro een driegangenmaaltijd nuttigen. Het menu wordt samengesteld op basis van kasoverschotten en aangevuld met biologische vis of vlees van de slager en producten uit de moestuin.

Het bedrijf is een initatief van kunst- en horecaondernemer Bob Richters. Hij dringt erop aan dat Hotspot een ‘echt restaurant’ is en ’geen gaarkeuken die prakjes serveert’. Hoe deze kwaliteit tot stand komt met kinderen, straatschoffies en ex-verslaafden in de keuken? ,,Ze worden aangestuurd door een locatiemanager en iedereen levert op zijn manier een bijdrage. Koken is niet moeilijk. Het maken van vers brood doe je een paar keer voor en dan kunnen ze het prima zelf.”

Het idee ontstond vier jaar geleden toen Richters, tevens oud-docent handvaardigheid op het LBO, de zorgelijke gezondheidstoestand van jongeren in Rotterdamse wijken als kans zag om ook sociale problemen te pakken. ,,Tieners komen nu na schooltijd bedienen en werken mee in de moestuin. Het houdt ze van de straat en leert ze hoe gezonde voeding tot stand komt.”

Iedereen komt bij Hotspot Hutspot over de vloer: daklozen, eenzame ouderen, en hippe bakfietsmoeders met een goedgevulde portemonnee. ,,Als je alleen ’zielige mensen’ bij elkaar in een restaurant zet, dan blijven het zielige mensen.”

vrij nederland: De Broedplaats

‘Restaurantje spelen’ met tieners uit de wijk.

Wat is dit nu weer?

Een Rotterdams eethuis waar tieners gezamenlijk driegangendiners bereiden (hotspot) en buurtbewoners het voor acht euro op komen eten (hutspot). De wortels liggen vlak voor de crisis, toen woningbouwcorporatie Havensteder moestuintjes was gestart in achterstandswijken onder het mom ‘van grond tot mond’: wie weet wat hij eet, eet gezonder. Projectleider Bob Richters koppelde een en ander aan elkaar en bedacht toen om ‘restaurantje gaan spelen’ met de tieners uit de wijk. Zo leren ze over gezond eten en koken. Wie zin heeft, kan zich enkele dagen per week om half vier melden op een van de drie locaties (Lombardijen, Heijplaat en Crooswijk). En wie geen zin heeft komt niet, want ‘het moet gewoon leuk zijn, zegt Richters. Daar krijg je gemotiveerde leerlingen van. Bij ons komt iedereen voor z’n plezier meedoen, en maakt het niet uit hoe de knolselderij is gesneden. Er zijn ook acht reïntegratiejongeren aan de slag.

Wie komen er eten?

Iedereen, van eenzame oudere tot minimamoeder. Richters: We hebben biologisch vlees, duurzame vis, eigen groentetuinen en we verwerken veel groentenoverschot van de veiling. Daardoor trekken we ook de doelgroep moeders-met-bakfietsen-die-biologische-melkdrinken aan. Je wil niet alleen arme mensen met een arm netwerk aantrekken, dan zit je alleen maar magen te vullen. Hier leert een rot-Marokkaantje een oma uit de wijk kennen. Die zwaaien straks naar elkaar. Laatst had ik hier iemand zonder vaste verblijfplaats, die raakte in gesprek met een meneer die in antikraakpandjes zit en hem wel wilde helpen. In elkaars netwerk waren zij elkaar nooit tegen gekomen. Sowieso zit Hotspot Hutspot goed in de diversiteit: Op onze locatie in Crooswijk draaien vijftien vrijwilligers mee die wekelijks actief zijn, kids niet meegerekend. Drie twintigers, drie dertigers, drie veertigers, drie vijftigers, en acht verschillende culturele herkomsten. Dat is voor mij echt Rotterdam.

Loopt het een beetje?

De locatie in Lombardijen staat op Iens nummer 1 als het meest gastvrije restaurant in Rotterdam. Het chique Parkheuvel, met twee Michelinsterren, staat op 3. Als een tiener varkenshaas met schorseringen zegt in plaats van schorseneren, is dat natuurlijk ook heel charming, zegt Richters. Alleen hebben we een ontzettend slecht verdienmodel. We zitten tussen tafellaken en servet: geen kleinschalig bewonersinitiatief meer, maar ook geen grote welzijnsspeler met geld op de bank. Daar willen we nou wel eens uitkomen.

 ‘Hier leert een rot-Marokkaantje een oma uit de wijk kennen. Straks zwaaien ze naar elkaar.’

nieuwspeper: Hotspot Hutspot opent vierde eetcafé ‘Krootwijk’

originele artikel hier

De gezond-eten-keten Hotspot Hutspot heeft haar vierde restaurant geopend. Het staat in Crooswijk.  Het is vernoemd naar de bijnaam van het rode bietje, krootje, en heet Krootwijk. In restaurant Krootwijk koken en bedienen kinderen uit de buurt onder de leiding van een echte chef kok.

Het zit aan de Goudse Rijweg en is open op dinsdag en woensdag. De kok en de kinderen koken gezonde driegangen menuutjes voor 7,50 euro. De andere vestigingen zitten in Lombardijen, op de Heijplaat en in Schiebroek. De initiatiefnemer Bob Richters wil dat kinderen minstens een keer per week een gezonde maaltijd kunnen eten. Dat krijgen niet alle kinderen, zegt hij. Bij Krootwijk krijgen ze dat dus wel. Ook leren ze koken en bedienen. ‘Als ze het leuk vinden, kunnen ze er later nog wat mee.’

 

Zeven kinderen

Per shift heeft Richters in elk restaurant plek voor zeven kinderen. Ze mogen kiezen of ze willen bedienen of koken. ‘Verlegen kinderen duiken vaker de keuken in’, zegt Richters. ‘En extraverte meiden willen juist graag bedienen.’

Keuken

Als er meer dan zeven kinderen  komen om te koken of te bedienen wachten ze tot er eentje geen zin meer heeft. ‘Ze eten gewoon mee zodat ze in elk geval gegeten hebben.’
Hij zit gratis in een pand van woningcorporatie Havensteder. ‘Ze hebben ook de keuken er in gezet.’

 

Subsidie

De rest van het geld komt van subsidie van de gemeente waarmee hij het salaris van de professionele kok betaalt. En hij doet mee aan prijzen. De eerstvolgende waarvoor hij op de nominatie staat is die van het Oranjefonds. Wie stemt op HotSpotHutspot via de website vergroot de kans dat ze de prijs – een appeltje van Oranje dat €15.000 waard is – winnen.

De Makers van Rotterdam: Hotspot Hutspot

 originele artikel hier

Een ‘hotspot’ voor tieners en ‘hutspot’ voor de gasten!

Steeds meer sociale ondernemers en ondernemende burgers zetten zich in voor maatschappelijke vraagstukken. Ze bedenken nieuwe creatieve oplossingen voor publieke voorzieningen, zorg, duurzaamheid, welzijn en leefbaarheid van de stad. Vers Beton schenkt aandacht aan deze beweging van sociaal ondernemerschap in de serie ‘De Makers van Rotterdam‘. Wie zijn de nieuwe makers van Rotterdam, wat doen ze en hoe maken zij het verschil in hun buurt of wijk? Dit keer De makers van Rotterdam #5: Hotspot Hutspot.

hotspot hutspot
hotspot hutspot BEELD: GEERTJE VAN ACHTERBERG

Tieners die na schooltijd en in het weekend vrijwillig komen koken en bedienen in een restaurant? Bob Richters kreeg het voor elkaar. Met zijn project Hotspot Hutspot zet hij zich in om tieners (10-15 jaar) en buurtbewoners in Lombardijen en Schiebroek actief te betrekken bij stadslandbouw en bovendien gezonde voeding binnen hun bereik te brengen. Braakliggende terreinen in de wijken worden moestuinen; leegstaande panden worden omgetoverd tot restaurants: lang leve de crisis. Tieners lopen hier na schooltijd gewoon binnen. Niet om te chillen of om tafelvoetbal te spelen, maar om te koken en een hapje mee te eten. Hotspot Hutspot haalt de tieners van straat en biedt hen in de eerste plaats een leuke, zinvolle tijdbesteding. Ze maken kennis met stadslandbouw en leren over het telen en bereiden van gezond en biologisch eten. Bob: “Ze leren dat aardappelen niet aan een boom groeien.”

Een groot succes, zo blijkt onder meer uit het feit dat de restaurants vaak tot de nok toe gevuld zijn. Met zijn project Hotspot Hutspot eindigde Bob in september in de finale van de landelijke competitie Groen en Doen, voor projecten die natuur, landschapsbeheer en ‘groen in de stad’ bevorderen. Hij maakt daarmee kans op €25.000,-.

Alishya Met een stralende glimlach verschijnt de 11-jarige Alishya aan onze tafel. “Heeft het u allemaal gesmaakt?”, vraagt ze beleefd, maar ook nieuwsgierig. Ze heeft immers zelf de laatste hand gelegd aan het voorgerecht. Na een volmondig ‘ja’, neemt Alishya de borden van tafel en verdwijnt richting keuken. Dit mag, hoewel Bob eigenlijk pas net aan zijn soep begint. Met in elke hand een bord loopt ze kok Melvin tegen het lijf. “Je mag pas vragen of je de borden mee kan nemen als iedereen klaar is met eten”, legt hij haar vriendelijk uit. Snel zet ze de borden terug op tafel . Met een klein pruillipje staat Alishya even later in de keuken. Melvin slaat haar bemoedigend op de schouder. “Geeft toch helemaal niks, meid, dat moeten we allemaal leren.”

‘Lomba’ en ‘Skibroek’, worden de locaties in respectievelijk Lombardijen en Schiebroek genoemd. Dit jaar komen daar nog twee locaties bij: een restaurant in Heijplaat en één in Crooswijk. Niet de beste plekken in Rotterdam. Deze wijken kenmerken zich door hoge werkloosheid, armoede en een gebrek aan sociale cohesie en buurtbinding. “Na schooltijd is hier eigenlijk niets te doen voor de kinderen”, stelt Bob Richters. “Ze hangen dus maar thuis op de bank, kijken de hele middag televisie. Of nog erger, ze hangen rond op straat en zorgen daarmee voor overlast.”

hotspot hutspot
hotspot hutspot BEELD: GEERTJE VAN ACHTERBERG

Veel van de tieners hebben problemen thuis of op school en kampen met een laag zelfbeeld. Bob: “Er leven hier veel kinderen die eigenlijk geen kind meer kunnen zijn. Ze moeten op jonge leeftijd al zelfredzaam zijn en opdraven voor de zorg van jonge broertjes en zusjes. Hierdoor verharden ze, krijgen een grote mond en proberen zichzelf op die manier te beschermen.” Hoewel Bob niet graag in problemen denkt, erkent hij dat ze wel degelijk bestaan. “Je hoort hier verhalen van kinderen die gepest worden, of die elkaar tijdens het eten vertellen hoe zij vroeger geslagen werden. Ik wil die kinderen hier een veilige en gelukkige plek bieden, zodat ze hun zorgen even kunnen vergeten en een succeservaring meemaken. Het uitserveren van een maaltijd waarbij je zelf de producten hebt mogen telen en bereiden, geeft voldoening.”

Bij Hotspot Hutspot krijgen de kinderen gelegenheid om hun talenten te ontwikkelingen, werkervaring op te doen en te werken aan hun arbeidsvaardigheden. Bob werkte zelf als docent handvaardigheid op het LBO en in het praktijkonderwijs. “Onderwijs betekent voor mij talent versterken, doen wat je leuk vind en daar steeds beter in worden”, zegt hij. “Hier ontdekken de kinderen waar ze goed in zijn en wat ze leuk vinden. Je ziet ze soms enorm groeien als ze hun plekje eenmaal gevonden hebben. Ze bloeien op, krijgen meer zelfvertrouwen. Dat is geweldig om te zien!”

hotspot hutspot
hotspot hutspot BEELD: GEERTJE VAN ACHTERBERG

Een andere zorg van Bob is het eetgedrag in de wijken. “Veel gezinnen eten erg ongezond. ’s Avonds laat nog even naar de snackbar en een frietje of een frikadel scoren is voor sommigen de normaalste zaak van de wereld. Veel van de tieners komen uit eenoudergezinnen waar weinig geld is en een fatsoenlijke maaltijd ontbreekt. Kennis over gezonde voeding hebben ze vaak niet.”

Dertig procent van alle producten haalt het restaurant uit de eigen tuin. Het brood komt uit eigen keuken. De overige producten worden uit de buurt gehaald, bijvoorbeeld bij de lokale zorgboerderij. In de keuken bereiden de tieners de zelfgeteelde groente, onder begeleiding van een vrijwilliger en een kok.. De gerechten serveren ze vervolgens aan de gasten: een driegangenmenu kost € 7,-.

Aan tafel!

Het restaurant heeft dagelijks plek voor zeven tieners, acht volwassen vrijwilligers en acht plaatsen voor re-integratiejongeren. Laatstgenoemden kunnen eventueel doorstromen naar de ‘payroll’: per wijk is er ruimte voor vier betaalde krachten.

Om precies 15u30 staan er zeven meiden voor de deur aan de Dumasstraat in Lombardijen. Zij komen vandaag koken. Kok Melvin stuurt de meiden aan. Aan het eind van de middag, voordat de eerste gasten arriveren, eten de jonge chefs gezamenlijk een gezonde maaltijd volgens de schijf van vijf.

Hotspot Hutspot
Hotspot Hutspot BEELD: GEERTJE VAN ACHTERBERG

De tieners zijn volledig vrij om te komen en gaan wanneer zij willen. Pas om half vier wordt duidelijk wie er vandaag komen koken. “In de praktijk kan het dus voorkomen dat er niemand verschijnt, maar dat gebeurt eigenlijk zelden”, stelt Bob.

Hoe krijg je tienermeiden zover om na schooltijd en in het weekend te komen koken en bedienen? Nou, door het héél erg leuk te maken. “Het is hier altijd supergezellig”, zeggen Fatima en Tomomi in koor. Fatima vindt het leuk om producten te leren eten en bereiden die ze daarvoor nog niet kende. Ook Nani mengt zich in het gesprek: “Soms heb ik weleens geen zin om te komen”, bekent ze. “Bijvoorbeeld op vrijdagmiddag of op zondag, maar dan ga ik toch maar, want ik weet dat het leuk wordt.”

Blik op de toekomst

Het project werkt samen met woningcorporaties Havensteder en Vestia, die terreinen en panden ter beschikking stellen. Op dit moment ontvangt Hotspot Hutspot voor de locatie in Lombardijen maandelijks subsidie, maar dit bouwt wel af. Voor de locatie in Schiebroek wordt helemaal geen subsidie toegekend.

Uiteraard hoopt Bob op het prijzengeld. Met dit geldbedrag kan hij investeren in gereedschappen om zijn 2.000 m2 aan moestuinen productiever en efficiënter te benutten. Er zal meer geteeld gaan worden in kisten en hiervoor zijn vruchtbare aarde en kruidenplanten benodigd. Ook zou het project gebaat zijn bij een elektrische grasmaaier en een vorkheftruck. Alles met als doel om zelfvoorzienend te worden. Dit is hard nodig om het project voort te laten bestaan.

Hotspot Hutspot is deelnemer in de competitie Groen Dichterbij van het Oranjefonds. Hiermee kan nog eens een bedrag van 20.000 euro gewonnen worden. Dit geld zou goed gebruikt kunnen worden voor zonnepanelen en wandisolatie.

Bidden voor elke gang Een keuken vol tieners met verschillende culturele achtergronden zorgt soms voor verrassende situaties. Bob: “We zaten hier een keer met een groep Kaapverdische en Antilliaanse meiden. Die begonnen te bidden voor de eerste gang, te bidden voor de tweede gang en … ja, ook te bidden voor het toetje. Ze hadden nog nooit eerder meer dan één gang gegeten. En Marokkaanse jongens zijn vaak niet gewend om met mes en vork te eten. Dat leren wij ze ook.”
Bob heeft er vanaf het begin voor gekozen om meiden en jongens gescheiden te houden. In de praktijk betekent dat aparte kookdagen voor meiden en kookdagen voor jongens. “Marokkaanse jongens en Antilliaanse/Kaapverdische meiden, dat gaat over het algemeen niet goed samen. Daarom houden we dat gescheiden, kunnen de meiden ook lekker over meidenzaken praten.”

Vers Beton is media-partner van het platform voor sociaal ondernemerschap De Makers van Rotterdam.